Tarihi keşif: 3 bin yıllık şehir gün yüzüne çıkıyor

HABER MERKEZİ - Orta Asya’da arkeoloji dünyasını heyecanlandıran büyük bir keşif yapıldı. Özbekistan’ın güneyinde yer alan Bandikhan II adlı antik yerleşim, yaklaşık 3 bin yıllık geçmişiyle İpek Yolu’nun erken dönem şehirleşmesine dair önemli ipuçları sunuyor.

Bu keşif aslında yeni değil, 56 yıl önce ilk bulgular ortaya çıkarılmıştı. Fakat Çin - Özbekistan arkeoloji ekibi tarafından yürütülen kazılar, aslında 1969 yılında keşfedilen bu alanın gerçek potansiyelini yıllar sonra ortaya çıkardı. 2023’te başlatılan sistematik çalışmalarla birlikte, bölgenin sadece bir yerleşim değil, aynı zamanda önemli bir ticaret ve yaşam merkezi olduğu anlaşıldı.

DEMİR ÇAĞI'NA IŞIK TUTUYOR

Yaklaşık 10 bin metrekareyi aşan genişliğiyle dikkat çeken bu alanın şu ana kadar yalnızca küçük bir kısmı incelenmiş olsa da elde edilen bulgular oldukça çarpıcı. Araştırmacılar, doğu surları, birbirine bağlı odalar ve çeşitli yapı kalıntıları ortaya çıkardı. Bu yapılar, şehrin planlı bir yerleşim olduğunu ve gelişmiş bir mimari anlayışa sahip bulunduğunu gösteriyor.

Kazılarda elde edilen veriler, şehrin Yaz kültürü ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Bu kültür, antik Baktriya bölgesinde önemli bir yer tutuyor ve erken Demir Çağı şehir devletlerinin nasıl geliştiğini anlamak açısından kritik öneme sahip.

Görsel Kaynağı: Wikimedia

Şehir içinde bulunan beş odalı yapı kompleksi, dönemin günlük yaşamına dair önemli detaylar sunuyor. Özellikle bir odada bulunan lamba nişi ve yanık izleri, buranın uyku alanı olarak kullanıldığını gösteriyor. Ayrıca bölgede bulunan taş öğütme aletleri, tahıl işleme faaliyetlerinin burada gerçekleştirildiğini ortaya koyuyor.

Kazılarda ele geçirilen seramikler, kaseler, testiler, düz tabanlı kaplar ve diğer Yaz kültürü yerleşimleriyle büyük benzerlik gösteriyor. Bunun yanı sıra bronz bıçaklar, ok uçları ve deniz kabukları gibi farklı buluntular da şehrin ticari ve kültürel etkileşim içinde olduğunu kanıtlıyor.

İlginç bir detay ise şehrin savunma yapılarında görülüyor. Bandikhan II, benzer yerleşimlerden farklı olarak yarım daire şeklinde savunma kulelerine sahip değil. Bu da bölgenin askeri ya da stratejik yapısına dair yeni soruları beraberinde getiriyor.

Araştırmacılar, şu ana kadar yalnızca küçük bir alanı incelemiş olmalarına rağmen elde edilen bulguların oldukça umut verici olduğunu belirtiyor. Önümüzdeki kazı sezonlarında çalışmaların genişletilmesi planlanıyor. Ayrıca bu keşif, İpek Yolu arkeolojisine yönelik eğitim programlarının başlatılmasına da öncülük etti.

Bandikhan II, yalnızca geçmişe açılan bir pencere değil; aynı zamanda Orta Asya’da şehirleşmenin nasıl evrildiğini anlamak için kritik bir anahtar olarak görülüyor.