HABER MERKEZİ - Çin, yerli yapay zeka teknolojileri üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya devam ediyor. Son olarak Meta’nın, Çin kökenli AI girişimi Manus için yaptığı 2 milyar doları aşan satın alma anlaşması resmen engellendi.
Karar, ülkenin en güçlü ekonomik planlama kurumlarından biri olan National Development and Reform Commission tarafından alındı. Gerekçe ise oldukça net: ulusal güvenlik. Kurum, taraflara işlemi iptal etmeleri yönünde talimat verdi.
2 MİLYAR DOLARLIK ANLAŞMA ENGELLENDİ
Manus, geçtiğimiz yıl piyasaya sunduğu “genel amaçlı yapay zeka ajanı” ile kısa sürede dikkat çekmişti. Araştırma yapabilen, kod yazabilen, web sitesi oluşturabilen ve analiz gerçekleştirebilen bu sistem, minimum insan müdahalesiyle kompleks görevleri yerine getirebiliyor. Şirketin sadece birkaç ay içinde milyonlarca kullanıcıya ulaşması ve yıllık gelirini 100 milyon dolar seviyesine çıkarması, Meta’nın ilgisini çekmesinde önemli rol oynadı.
Meta’nın planı, Manus platformunu aktif tutarken teknolojisini kendi ekosistemine entegre etmekti. Bu hamle, şirketin AI yarışında OpenAI, Google ve Microsoft gibi rakiplerine karşı elini güçlendirecekti.
Ancak Çin tarafı bu süreci farklı değerlendirdi. Manus’un bağlı olduğu Butterfly Effect, merkezini Singapur’a taşımış olsa da Pekin ve Wuhan’daki Ar-Ge faaliyetlerini sürdürüyordu. Yetkililer, bu taşınmayı kritik AI teknolojisinin ülke dışına çıkarılması için bir hamle olarak yorumladı.
İnceleme süreci aslında aylardır devam ediyordu. Mart ayında şirketin CEO’su Xiao Hong ve baş bilim insanı Ji Yichao’nun ülke dışına çıkışının geçici olarak engellendiği de ortaya çıkmıştı. Yetkililer, anlaşmanın ihracat kontrolü ve yabancı yatırım düzenlemelerini ihlal edip etmediğini araştırıyordu.
Bu gelişme, Pekin yönetiminin hassas teknoloji alanlarında ABD sermayesini sınırlama yönündeki daha geniş stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Nitekim son dönemde ByteDance gibi büyük teknoloji firmalarının da Amerikan yatırımları konusunda daha sıkı denetime tabi tutulduğu belirtiliyor.
Meta ise anlaşmanın tüm yasal gerekliliklere uygun olduğunu savunuyor ve “uygun bir çözüm” beklediğini ifade ediyor. Bu çözümün hukuki bir mücadele mi, yeniden yapılandırılmış bir anlaşma mı yoksa tamamen iptal mi olacağı ise şimdilik belirsiz. Kısacası bu karar, yapay zeka rekabetinin artık sadece şirketler arasında değil, ülkeler arasında da stratejik bir mücadeleye dönüştüğünü açıkça ortaya koyuyor.